Làm thế nào để kiểm soát tăng cân khi mang thai?
Tăng cân khi mang thai là một trong những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Nhiều mẹ bầu không ngừng thắc mắc: “Tăng bao nhiêu là hợp lý?” mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng, an toàn cho cả mẹ và thai nhi. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ và có hướng kiểm soát cân nặng phù hợp trong suốt thời gian thai kỳ.
Vì sao mẹ cần kiểm soát cân nặng khi mang thai?
Nhiều mẹ thường nghĩ rằng mang thai là phải “ăn cho hai người” nên cho rằng càng tăng cân nhiều sẽ càng tốt cho em bé trong bụng. Tuy nhiên theo các chuyên gia, tăng cân khi mang thai cần được kiểm soát hợp lý để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi, cụ thể:
Đối với mẹ bầu, việc tăng cân quá mức trong giai đoạn thai kỳ có thể khiến mẹ bầu gia tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật hoặc cao huyết áp. Đồng thời, mẹ cũng dễ gặp tình trạng đau lưng, phù nề và khó khăn trong vận động. Việc tăng cân quá đà còn làm tăng nguy cơ phải sinh mổ. Sau sinh, mẹ có thể mất nhiều thời gian và công sức để giảm cân, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Đối với thai nhi, cân nặng của mẹ có liên quan mật thiết đến sự phát triển của bé. Nếu mẹ tăng cân quá ít, thai nhi có nguy cơ thiếu cân hoặc chậm phát triển. Ngược lại, nếu mẹ tăng cân quá nhiều, bé có thể phát triển quá lớn gây khó khăn khi sinh nở và làm tăng nguy cơ béo phì trong tương lai.
Vì vậy, tăng cân khi mang thai cần được theo dõi, áp dụng và kiểm soát tốt để đảm bảo sức khỏe của mẹ và sự phát triển toàn diện của thai nhi.

Tăng cân khi mang thai cần được theo dõi, áp dụng và kiểm soát tốt để đảm bảo sức khỏe của mẹ và sự phát triển toàn diện của thai nhi.
Tăng bao nhiêu cân trong thai kỳ là phù hợp?
Mức tăng cân khi mang thai lý tưởng thực tế không giống nhau ở tất cả các mẹ bầu. Mức tăng cân phù hợp sẽ phụ thuộc vào chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể) trước khi mang thai. Việc xác định đúng thể trạng cơ thể sẽ giúp mẹ có kế hoạch kiểm soát cân nặng phù hợp và an toàn hơn.
Mức tăng cân khuyến nghị theo thể trạng
|
Thể trạng trước mang thai |
BMI |
Tổng cân nặng nên tăng |
|
Thiếu cân |
< 18.5 |
12.5 – 18 kg |
|
Bình thường |
18.5 – 24.9 |
11.5 – 16 kg |
|
Thừa cân |
25 – 29.9 |
7 – 11.5 kg |
|
Béo phì |
≥ 30 |
5 – 9 kg |
Có thể thấy, việc tăng cân khi mang thai cần được cá nhân hóa theo từng thể trạng mẹ bầu. Mẹ có cân nặng thấp trước khi mang thai cần tăng nhiều hơn để đảm bảo đủ dinh dưỡng cho bé. Ngược lại, mẹ thừa cân hoặc béo phì nên kiểm soát chặt chẽ hơn để tránh các rủi ro trong thai kỳ.
Mức cân nặng cần tăng theo từng giai đoạn thai kỳ
Bên cạnh tổng thể cân nặng, mẹ bầu cũng cần chú ý đến tốc độ tăng cân ở từng giai đoạn của thai kỳ:
- 3 tháng đầu: Thường sẽ chỉ tăng khoảng 0.5 - 2kg, do nhiều mẹ bị nghén nên ăn uống kém
- 3 tháng giữa: Trung bình tăng khoảng 0.3 - 0.4/tuần
- 3 tháng cuối: Duy trì mức tăng khoảng 0.4 - 0.6 kg/tuần để hỗ trợ sự phát triển nhanh của thai nhi
Việc tăng cân đều, ổn định sẽ tốt hơn so với tăng quá nhanh trong một thời gian ngắn. Nếu mẹ nhận thấy cân nặng tăng quá nhanh hoặc quá chậm so với mức khuyến nghị nên điều chỉnh chế độ ăn uống hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ.
Tham khảo bảng tăng cân nặng chuẩn của mẹ bầu
Dưới đây là bảng tăng cân nặng chuẩn của mẹ bầu giúp mẹ dễ dàng theo dõi quá trình tăng cân khi mang thai theo từng mốc quan trọng trong thai kỳ (áp dụng cho mẹ có chỉ số BMI bình thường trước khi mang thai):
Mức tăng cân theo tuần (tổng tích lũy)
|
Tuần thai |
Cân nặng tăng (tổng) |
|
12 tuần |
~1 – 2 kg |
|
20 tuần |
~4 – 5 kg |
|
28 tuần |
~7 – 9 kg |
|
32 tuần |
~9 – 11 kg |
|
36 tuần |
~11 – 13 kg |
|
40 tuần |
~11.5 – 16 kg |
Đây là mức tăng trung bình mang tính tham khảo cho các mẹ bầu. Trong thực tế, tăng cân khi mang thai sẽ có sự dao động tùy theo cơ địa, chế độ dinh dưỡng và mức độ vận động của mỗi mẹ bầu. Tuy nhiên, mẹ không nên để cân nặng lệch quá xa so với bảng khuyến nghị để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.

Việc chia khẩu phần thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày giúp mẹ bầu duy trì năng lượng ổn định, hạn chế cảm giác quá đói hoặc ăn quá no.
Những lưu ý giúp mẹ theo dõi cân nặng khi mang thai an toàn
Để tăng cân khi mang thai đúng chuẩn, mẹ bầu cần tham khảo một số lưu ý sau đây:
- Ăn đủ chất, không ăn “gấp đôi”: Thay vì cố gắng ăn thật nhiều, mẹ chỉ cần tăng thêm khoảng 300 – 500 kcal/ngày so với bình thường là đủ đáp ứng nhu cầu của thai nhi. Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao như đạm, sắt, canxi, DHA và axit folic.
- Chia nhỏ bữa ăn: Việc chia khẩu phần thành 5-6 bữa nhỏ mỗi ngày sẽ giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn, đồng thời giảm tình trạng đầy bụng, ợ nóng. Cách ăn này cũng giúp duy trì năng lượng ổn định, hạn chế cảm giác quá đói hoặc ăn quá no.
- Theo dõi cân nặng định kỳ: Mẹ nên duy trì thói quen cân 1 lần/tuần và vào cùng một thời điểm trong ngày để đảm bảo độ chính xác cao. Việc ghi chép lại cân nặng theo từng tuần sẽ giúp mẹ dễ dàng theo dõi xu hướng tăng cân của mình, từ đó kịp thời điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt cho phù hợp.
- Bổ sung dinh dưỡng đúng cách: Trong trường hợp chế độ ăn chưa cung cấp đủ dưỡng chất, mẹ có thể bổ sung thêm sữa bầu hoặc vitamin tổng hợp. Mẹ nên ưu tiên những sản phẩm dễ hấp thu, không gây tăng cân “ảo” để kiểm soát tốt cân nặng đồng thời đảm bảo đủ chất cho thai nhi. Nếu mẹ đang tìm một giải pháp tiện lợi và dễ duy trì mỗi ngày, sữa bầu Matilia là một gợi ý lý tưởng. Sản phẩm cung cấp các dưỡng chất thiết yếu như axit folic, DHA và sắt, hỗ trợ sự phát triển toàn diện của bé, đồng thời giúp mẹ duy trì mức tăng cân ổn định, phù hợp.

Sữa bầu Matilia bổ sung dưỡng chất giúp chủ yếu vào con, hạn chế vào mẹ, tránh tăng cân quá đà
- Vận động nhẹ nhàng: Các hoạt động như đi bộ, yoga bầu hoặc bơi lội không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn cải thiện sức khỏe tổng thể. Duy trì vận động nhẹ nhàng, đều đặn sẽ giúp cơ thể mẹ linh hoạt hơn, có lợi cho quá trình sinh nở sau này.
- Lắng nghe cơ thể mình: Mỗi mẹ bầu sẽ có cơ địa khác nhau, vì vậy việc theo dõi phản ứng của cơ thể. Nếu nhận thấy cân nặng tăng quá nhanh hoặc quá chậm so với mức khuyến nghị, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ. Đặc biệt, mẹ không nên tự ý ăn kiêng hay giảm cân trong thai kỳ vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Tăng cân khi mang thai cần được mẹ bầu xây dựng và kiểm soát một cách hợp lý. Khi mẹ hiểu rõ và duy trì việc tăng cân một cách khoa học, thai nhi sẽ có điều kiện phát triển toàn diện, đồng thời giúp mẹ duy trì thể trạng ổn định, hạn chế các rủi ro trong suốt thai kỳ cũng như sau sinh.